N 14      17.04.2014
   
 
 Baş səhifə
 Ədəbi-mədəni həyat
 KİV və ədəbiyyat
 Poeziya
 Nəsr
 Tərcümə
 Soydaşlarımız
 Qonaq otağı
 Türk dünyası
 Əsərlər, rəylər
 İllər, şəxsiyyətlər
 Axtarışlar
 Xarici mətbuatda
 Teatr
 Yumor
 Çevrə
 Panoram
 Oxucu və qəzet
 Arxiv
 
 
  Rəvayətlər

Əfqan

 
     
 
Bağışla peşman ol

Deyir, bir şahın bir gözəl tutuquşusu varmış. Ona uzaq ölkədən göndərmişdilər. Şah həmin quşu çox sevər, çox əzizlər, sarayda da, səfərdə də yanınca gəzdirərmiş. Tutuquşu cəmi bir kəlam bilirmiş ki, gündüz də, gecə də şahı görəndə onu təkrar edərmiş:
- Öldürüb peşman olmaqdansa, bağışla peşman olů Öldürüb peşman olmaqdansa, bağışla peşman olů
Şah da sözlərdən xoşallanar, quşu tumarlayıb, öpərmiş.
Bir gün şah sevimli tutuquşu da çiynində bol-bol ox atıb, qaçardan, uçardan bol-bol ov eləyib. Nahar süfrəsi başında şaha nədimi bir fincan su verdi ki, yanğısını söndürsün.
İstidən ürəyi yanan şah piyaləni alıb başına çəkmək istəyir ki, tutuquşu ucadan:
- Öldürüb peşman olmaqdansa, bağışla peşman olů - deyə qanadlarını həyəcanla çalaraq suyu dağıdır.
Şah quşa tərs-tərs baxıb, boş piyaləni nədimə qaytarır. Nədim piyaləni bir də doldurub şaha verir. Şah ikinci dəfə piyaləni başına çəkmək istədikdə, tutuquşu yenə də ucadan:
- Öldürüb peşman olmaqdansa, bağışla peşman olů - deyə qanadlarını həyəcanla çalıb suyu dağıdır.
Susuzluqdan sinəsi körük kimi alışan şah:
- Bəsdir!.. - deyə qəzəblə acıqlanır.
Nədim:
- Sən bu həyasız quşa çoxmu dözəcəksən, şahım? - deyib, piyaləni yenidən ləbələb doldurur.
Şah quşu çiynindən itələyib piyaləni üçüncü dəfə başına çəkmək istəyirdi ki, tutuquşu ucadan:
- Öldürüb peşman olmaqdansa, bağışda peşman olů - deyib, qanadlarını daha həyəcanla çalaraq yenə suyu dağıdır.
Şah bu dəfə yaralı şir kimi nərə çəkir:
- Bu quş məni lap cana gətirdi, - deyə hirslə qılıncını sıyırır.
Tutuquşunu vurmaq istədikdə quş göyə millənərək uca bir nöqtədə qanadlarını yığır və aşağı şığıyaraq daş kimi özünü nədimin əlindəki səkçəyə çırpır. Yerə düşüb sınmış səkçədən iri bir şahmarın çıxıb süründüyünü görən şah indi dərk edir ki, öldürüb peşman olmaq necə böyük fəlakətmiş. O, əlindəki sıyrılmış qılıncla zəhərli ilanı doğram-doğram etdikdən sonra yerdə cansız qalmış tutuquşunu götürərək sinəsinə sıxır, acı-acı ağlayır və tutuquşunun əvəzinə təkrar edir:
- Öldürüb peşman olmaqdansa, bağışla peşman olů Öldürüb peşman olmaqdansa, bağışla peşman olů

 
  İskəndər Etibar
 
     
 
Balaca böyüklər

Eşqim, məhəbbətim coşqun dənizdi,
Bu dəniz ömrümdən illər dən üzdü,
Tülkülər, çaqallar nəyimə gərək,
Dəniz ürəklilər mənə əzizdi.
* * *
Bu dünya qəm yeridi,
Üstümə qəm yeridi.
Bu ağıllı dəliyə,
Nə desələr, yeridi.
* * *
Yalan danışanlar sonda gülmədi,
Sən yalan dedinmi - unutma, yalan
Qayıdıb özünə dəyən güllədi.
Yalan həm də ilandı
Vaxt gələr, çalar səni,
Pis günə salar səni.
* * *
Hər gün beş-on namərd ilə,
Çox az mərdlə üzləşirəm.
Bir az sevinc, fərəh ilə,
Çoxlu dərdlə üzləşirəm.
Bu gün dərdlə inadlandım,
Dedim: - hər gün çoxalarsan,
Ürəyimdə yer qalmayıb,
Söylə, hara soxulursan?
Arpa yemiş xoruz kimi
Dərdim yaman şeşləndi.
Məni yeyib nəşələndiů

Dahilik faciədir

Asanlıqla aldadır
Dahiləri xəbislər.
Qaralayır fikrini
Bu dumanlar, bu hislər.

Dahi uşaq kimidi,
Hamını adam bilir.
Yarımçıqlar, əyrilər,
Dahini avam bilir.

Nadanlar, anlamazlar
Ömrü boyu pay bölür;
Dahi görür, inanmır,
Ölsə, bu dərddən ölür.

Ümid

Batıram Günəş kimi,
Doğulmaq ümidim var;
İşıq kimi aləmə,
Dağılmaq ümidim var.
Öldüm, atın torpağa,
Cücərmək ümüdüm var.
Yolumda dağlar olsa,
Güc gəlmək ümüdüm var!

Möcüzəyəm, tilsiməm;
Alışan Yer şarını,
Söndürmək ümüdüm var.
Azsa Günəş yolunu,
Döndərmək ümüdüm var.

Nadan suda köpükdü,
Üfürsən partlayacaq.
Yaxşı kimdi, pis kimdi,
Həyat arıtlayacaq.

Taziyanələr

* * *
Paxırlanıb ürəklər
Neylim, məni duymurlar.
Məni məndə dinc, rahat
Yaşamağa qoymurlar.
* * *
Gül-çiçəkli ürəyəm,
Ayaqlayıb keçirlər.
Söz zəmisi sinəmə
- Kolluq - deyib biçirlər.
* * *
Neyləyim, gördüyümə
Necə qələm götürüm?
Necə yonum, düzüm ki,
Gələcəyə ötürüm?
* * *
Sənə güvənirəm, qıymarsan sözsuz,
Quru yerdə qala fəryadım, Allah!
Məni yandırırlar tüstüsüz, odsuz
Qarsar yandıranı çəkdiyim hər ah.

Bağışla Allahım, hərdən səhv edib
Söz dedim söz ilə yanmayanlara.
Yansam da ocaqda qananla yanım,
Tuş etmə Allahım, qanmayanlara.
* * *
Ruhun oxşayım deyə
Qohumun da, yadın da,
Sözü bişirdim hər gün
Ürəyimin odunda.
* * *
Çoxunu dəli şeytan,
Məni Allah dindirir.
Qurulan tələləri
Mənə Allah bildirir.
* * *
Allah yol verərsə, qan yerdə qalmaz
Səni sən boğarsan, xəbərin olmaz.
Zəhməti itirməz, ədalətlidir -
Qızıl sinilərdə verər qızıl tac.
* * *
Arif tikir, qurur kürəyində çul, -
Nadanın cibində yuxu görür pul.
* * *
Hərdən elə bilirəm,
Bədənim qara daşdı;
Gücüm çatmır özümə, -
Başım bu daşa başdı.
* * *
fəlakətdi, fəlakət,
Doğmaların kütlüyüů
Yaxşı olar, doğma bil
Beləsindən kötüyü.

Nadanda quş ağlı var;
Dənin olsa - Can! - deyər,
Olmasa qanad çalıb
Ocağını söndürər.